Irak Güvenlik Raporu

Irak’ta önceki yıllar ile kıyaslandığında meydana gelen terör olaylarında azalma ve olumlu yönde bir iyileşme gözlenmiştir. Ancak, devam eden siyasi gelişmeler ve düşük ölçekli terör olaylarından dolayı Irak genelindeki güvenlik durumu kırılgan bir yapı göstermek ile beraber istikrarsızlığını muhafaza etmektedir.   

Geçtiğimiz dönemler ile kıyaslandığında, ülke genelinde terör eylemlerinde bir azalma görülmesine rağmen özellikle Musul’un içinde bulunduğu, Nineva, Anbar, Salaha il-din, Diyala ve Kerkük gibi vilayetlerde düşük derecede terör olayları görülmeye devam etmiştir. Irak Güvenlik güçleri bu bölgelerde DEAŞ terör örgütünün kalan hücrelerini hedef alan geniş kapsamlı operasyonlar gerçekleştirmeye devam etti. Terör örgütü DEAŞ, daha önce Irak güvenlik güçlerince terörden temizlenen bölgelerde ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile tartışmalı durumda olan alanlarda sivillere ve güvenlik güçlerine karşı, adam kaçırma, silahlı/bombalı saldırı ve suikast gibi eylemlerine devam etmektedir. Irak Güvenlik güçlerinin devam eden operasyonlarına rağmen DEAŞ terör örgütünün son zamanlarda özellikle Salah il-din’in kuzey, Nineva’nın güney, Kerkük’ün güney-güneybatı ve Diyala’nın kuzeydoğu bölgelerinde sivilleri ve güvenlik güçlerini hedef alan düşük seviyeli saldırılarında nispeten bir artış gözlemlenmektedir.

Ek olarak, dönem başında Irak İçişleri Bakanlığı, Nineva eyaletindeki kötüleşen güvenlik durumuyla ilgili olarak geçtiğimiz dönemde ortaya çıkan kaygıların ışığında durumu ele alan bir bildiri yayınladı. Bakanlığın bildirisine göre, Nineva eyaletteki ve Musul kentindeki yaşanan genel güvenlik sorunları hakkında değerlendirme ve raporların abartılı olduğunu, buna rağmen güvenlik durumunun istikrarlı olduğu açıklandı. 

Bununla birlikte, dönem başlarında, Basra’da halk Irak hükümetinin ildeki alt yapı ve kamu hizmetlerindeki sorunların giderilmesine dair verdiği sözleri yerine getirmemesi nedeniyle yine protesto eylemlerine başladığı görülmüştür. Basra’daki göstericiler, Fransız protestocular tarafından giyilen benzer sarı yelekler giyerek çeşitli bölgelerde gösteriler gerçekleştirdikleri görülmüştür. Gösteriler çoğunlukla küçük ölçekli olup, yol kapama ve lastik yakma olayları dışında kayda değer büyük olaylar yaşanmamıştır.  Irak’ın güneyinde özellikle Basra eyaletinde işsizlik, yoksul, yetersiz kamu hizmetleri ve yolsuzluklardan dolayı bölgesel istikrarı tehdit eden protestolar arttıkça, bölgede özerklik talepleri gündeme gelmesi muhtemeldir. Ek olarak, Irak’ın güney bölgelerinde güvenlik durumunun daha istikrarlı bir düzeyde ve sakin olduğu görülmektedir. Bununla beraber, aşiretler arası gerginliklerden kaynaklanan düşük düzeydeki olayların Basra ve güney bölgelerinde görülmeye devam edeceği tahmin edilmektedir.  

Bağdat merkezde, önceki yıllar ile kıyaslandığında meydana gelen terör olaylarında azalma gözlenmekte olup güvenlik durumunda olumlu yönde bir iyileşme göze çarpmaktadır. Bağdat’ta, dönem boyunca, düşük düzeyde gösteriler, şiddet yada terör olayları görülürken büyük çaplı bir olay yaşanmamıştır. Bağdat’ta nispeten olaysız bir dönem gözlenmiştir. Ayrıca, 15 yıldır sivil halka kapalı olan ve beton bloklar ile çevrili Bağdat’ın en korunaklı yeri olan Yeşil Bölgenin (Green Zone) bir kısmının tekrar trafiğe açılması ve başkentin merkezinde 100’den fazla kontrol noktasının kaldırılması, Bağdat’tın güvenlik durumundaki olumlu gelişmenin bir göstergesi olduğu değerlendirilmektedir.

POLİTİK

Aralık ayı içinde politik konularda kayda değer bir değişiklik görülmemiştir.  Irak’ta hükümeti kurmakla görevlendirilen Adil Abdul Mehdi, yeni kabinede görev alacak kilit öneme sahip Savunma, İçişleri ve Adalet bakanlığı için diğer koalisyon partileri ile görüşmelerine devam etmiş, dönem sonu itibariyle siyasi taraflara arasında ilgili bakanlıklar konusunda herhangi bir  uzlaşmaya ulaşılamamıştır. 

İçişleri Bakanlığına aday olarak gösterilen eski Irak ulusal güvenlik danışmanı ve Halk Seferberlik Birlikleri (Haşdi Şabi) Başkanı olan Falih Al-Fayadh , “bağımsız olmayan bir aday” olduğu için Şii lider Muqtada El-Sadr liderliğindeki Sairoon İttifakı tarafından reddedilmekte. 04 Aralık’ta düzenlenen parlamento oturumunda, Falih Al-Fayadh’ın İçişleri bakanı olarak adaylığını El-Sadr ve koalisyon ortakları bir kez daha reddettikleri ve oturumu boykot ettikleri açıklandı. 10 Aralık’ta Uluslar arası basında çıkan haberlere göre, ABD, Iraklı politikacı Falih Al-Fayadh’ın Başbakan Adil Abdul-Mehdi kabinesindeki Irak İçişleri Bakanlığı adaylığını geri çekmesini istedi. Ancak Al-Fayadh, kişisel olarak aday olmadığını, Başbakan Abdul-Mehdi ve Fetih İttifakı tarafından aday gösterildiğini ileri sürerek isteği reddettiği iddia edildi. Tüm bu gelişmelerin yanında, dönem ortasında İçişleri Bakanlığı adaylığı tartışılırken Falih Al-Fayadh Irak Ulusal Güvenlik Konseyi başkanlığına ve Başbakan Adil Abdul Mehdi’ye ulusal güvenlik danışmanı olarak eski görevine geri getirildiği açıklandı. 

Bununla beraber Yüksek Öğretim, Kültür ve Planlama Bakanlıkları 18 Aralık’ta yapılan oturumda Irak parlamentosu tarafından onaylandı, ancak kalan İçişleri ve Savunma Bakanlıkları gibi kilit 5 bakanlık için bir anlaşma olmadığından belirsizlik devam etmiştir. Yeni atanan Irak Eğitim Bakanı Shaima Al Hayali, 30 Aralık’ta ağabeyinin sosyal medyada ortaya çıkan DEAŞ terör örgütü ile bağı olduğu iddialarının ardından bakanlık görevinden istifa ettiğini duyurdu. Kilit önemdeki Savunma ve İçişleri bakanlıkları üzerinde siyasi tarafların anlaşmaya varamaması ve hali hazırda seçilememiş olması ilerleyen dönemlerde ülke siyasetinde gerginliğe ve istikrarsızlığa neden olabileceği aynı zamanda Başbakan Adil Abdul Mehdi için politik olarak zarar verici olabileceği tahmin edilmektedir.  

Dönem içinde ABD’nin Enerji Bakanı başkanlığındaki büyük bir ticaret heyeti Bağdat’a bir ziyaret gerçekleştirdi. Buna ek olarak, daha önce Irak’ın 45 gün boyunca İran’a uygulanan yaptırımlardan geçici olarak muaf tutulduğu bildirilmişti. ABD heyetinin Bağdat ziyareti ardından 20 Aralık’ta Irak’ın yaptırımlardan 90 gün daha muaf tutulduğu, Irak’a yeni tedarikçiler bulana kadar geçici olarak İran’dan doğal gaz ve elektrik satın almaya devam edebileceği açıklandı. Bu gelişmeler ışığında, ABD’nin Irak’la olan enerji bağlarını derinleştirmeye yönelik çabalarının açık bir işareti olarak değerlendirilmektedir.

Ayrıca, ABD Başkanı Trump’ın Christmas nedeniyle Irak’ta görev yapan ABD askerlerine 26 Aralık’ta gizli olarak yaptığı ziyaretin ardından, Irak’ta siyasi alanında bir eleştiri dalgası yarattı. ABD başkanı, Irak’ın üst düzey yetkilileriyle görüşmeden, diplomatik prosedürleri ihmal ettiği için ziyareti birçok siyasi grup tarafından eleştirildi ve ziyaretin “Irak’ın egemenlik haklarının ihlali” olarak nitelendirildiği görülmüştür.  Ayrıca Haşdi Şabi üyelerinden Asaib Ahl El-Haq grubunun lideri, Qais Khazali, ziyaretin ardından sosyal medya aracılığı ile Irak parlamentosunun ABD birliklerinin ülkeden çıkarılması için oylama yapmasını ya da İran destekli milislerinin ABD güçlerini ülkeden güç kullanarak çıkartabileceğini belirterek tehdit ettiği görüldü. 

Irak Kürt Bölgesel Yönetiminde 30 Eylül’de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin, Bölgesel Bağımsız Seçim ve Referandum Komisyonu tarafından, kesin sonuçlarının  Ekim ayında açıklamasının ardından, Kürt Bölgesel Yönetimi’nin yeni kabinesinin oluşturulması çalışmaları kapsamında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 03 Aralık’ta Irak Kürdistan Bölgesi Başkanlığı için Nechirvan Barzani’yi ve Bölgesel yönetimin yeni hükümetinin başbakanı olarak Masruor Barzani’yi aday gösterildiğini duyurdu. 

2. TEHDİT DEĞERLENDİRMESİ

3. ÜLKE GENELİNEDE GÜVENLİK DURUMU

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi  (DUHOK, Erbil, Süleymaniye)

Bu dönemde, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKYB) bölgesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin PKK terör örgütüne karşı sınır ötesi operasyonları ve DEAŞ terör örgütü hücrelerine karşı IKBY’nin güvenlik güçlerinin operasyonları gözlemlenmiştir. IKBY’de yeni kabinenin oluşturulması çalışmalarına devam edilirken, IKBY bölgesinde özellikle Süleymaniye vilayetinde düşük seviyeli gösteriler ve silahlı saldırılarda bir miktar artış görülmüştür. Ayrıca, dönem içinde IKBY’de, Asayiş güçleri Süleymaniye vilayetinde intihar saldırıları gerçekleştirmeyi planlayan bir DEAŞ terör hücresi üyelerini tutuklandığını duyurdu. 

  • IKBY kontrolündeki Kuzey Irak bölgesindeki PKK terör örgütüne karşı Türk Silahlı Kuvvetlerinin operasyonlarının kapsamlı bir şekilde devam ettiği görülmüştür. Türk Hava Kuvvetlerine ait savaş uçakları Duhok, Avaşin-Basyan, Metina, Kandil, Gara, Hakruk ve Zap gibi bölgelerde bulunan PKK terör örgütü hedeflerine karşı hava saldırıları düzenlediği ve birçok teröristin etkisiz hale getirildiği rapor edilmiştir. 
  • Türk Silahlı Kuvvetleri’nin PKK terör örgütüne karşı operasyonlarını arttırması ile 19 Aralık’ta IKBY’nin Duhok vilayeti Dinarta bölgesinde PKK’nın Kadana köyü civarında üsler kurduğunu bu nedenle Türk hava saldırılarına ve topçularının hedefi olabileceğinden köyün tahliye edildiği iddia edildi.   
  • Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) yeni kabinesinin oluşturulması çalışmaları kapsamında Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 03 Aralık’ta Irak Kürdistan Bölgesi Başkanlığı için Nechirvan Barzani’yi ve Bölgesel yönetimin yeni hükümetinin başbakanı olarak Masruor Barzani’yi aday gösterildi.
  • ABD öncülüğündeki Koalisyonun savaş uçakları,  03 Aralık’ta IKBY güneyinde Kifri kentinin yakınında Garmiyan’ın Kala bölgesi yakınlarında “Beyaz Bayraklar” olarak bilinen bir grubu karşı hava saldırıları düzenlediği rapor edilmiştir. 
  • Süleymaniye’nin batısında Chamchamal’da Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP) temsilciliği bürosu 10 Aralık gecesi, kimliği belirsiz kişilerin silahlı saldırısına uğradı, olayda herhangi bir kayıp olmadığını, saldırganların kaçtığı açıklandı. Ayrıca, 18 Aralık’ta Kerkük Süleymaniye yolu üzerinde Kara Ahnjir (Karaçayır) bölgesine kimliği belirsiz silahlı kişilerin silahlı saldırı sonucu 2 sivil yaralandı.
  • 13 Aralık’ta Süleymaniye’nin yakınlarında yer alan, çoğunlukla DEAŞ’a karşı mücadelede yakalana teröristlerin tutulduğu Sosa hapishanesinden, 21 DEAŞ’lı mahkûmun kaçtığı, yapılan operasyonlar ile kaçan 21 mahkûmdan 15’nin yakalandığı, diğer 6 mahkumun aranmasına devam edildiği açıklandı. Ancak, Irak Adalet Bakanlığı yaptığı bir açıklamada, IKBY’ndeki bir hapishaneden DEAŞ’lı teröristlerinde aralarında bulunduğu mahkûmların kaçtığını iddia eden medya haberlerinin doğru olmadığını, iddiaları reddettiğini belirtti. 
  • Geçtiğimiz dönemde, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Süleymaniye’deki PKK’nın bir üyesi olan Kürdistan Özgür Toplum Partisi’ne (Tevgeri Azadi) ait siyasi merkezi kapatmasının ardından, bu dönemin başında, Sinjar’da, PKK terör örgütüne bağlı silahlı kişilerin KYB’nin merkez binasına girdiği ve binanın üstündeki KYB bayrağını kaldırdıkları rapor edilmiştir. Bununla birlikte, gruplar arasında hiçbir çatışma ya da kayıp bildirilmemiştir.
  • Aynı zamanda, Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (KYB) bağlı güvenlik güçleri tarafından geçtiğimiz dönemin sonlarında Süleymaniye’deki PKK ile bağlantılı Kürdistan Özgür Toplum Partisi’ne (Tevgeri Azadi) ait  siyasi merkezi kapatmasının ardından, 24 Aralık’ta KYB güvenlik güçleri Süleymaniye Garmiyan bölgesinde PKK ile bağlantısı olduğundan şüphelenilen Nwegari Organizasyonuna ait merkezlerini kapatmaya başladığı bildirildi.  
  • Geçtiğimiz dönemde, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ve Irak merkezi hükümeti, şehirler arasında taşınan mallar için yüksek fiyatlar talep eden, çok sayıda kontrol noktası da dahil olmak üzere, tartışmalı yerel gümrük sorunlarına yönelik bir anlaşma imzalamasından sonra Irak hükümeti yasadışı olarak değerlendirdiği bir meclis kararının ardından 06 Aralık’ta Duhok – Musul arasındaki yol üzerindeki gümrük noktalarını kaldırdığını açıkladı.  

Türkiye’nin bölgedeki PKK terör örgütünü hedef alan askeri operasyonlarını hızlandırması ile Türkiye karşıtı gösterilerin ve propagandaların yapılacağı bu kapsamda operasyon bölgelerinde pek çok köyün boşaltıldığına ve Türkiye’nin sivil kayıplara neden olduğuna dair terör örgütünün karalama kampanyaları yapabileceği değerlendirilmektedir. Aynı zamanda, Bölgede Türk Silahlı Kuvvetlerinin PKK terör örgütünü hedef alan operasyonları nedeniyle, PKK terör örgütünün Türk vatandaşlarına ve ticari faaliyetlerine karşı terörist eylemlerde bulunabileceği bu nedenle Türk vatandaşlarına karşı bölgede risk oluşturacağı tahmin edilmektedir.  

Kuzey Bölgesi (Nineva, Kerkük, Salah al-Din, Diyala)

Bu dönemde, Nineva, Salah al-Din, Diyala ve Kerkük’ün güneybatısında DEAŞ terör örgütünün nispeten düşük seviyeli terör eylemleri kaydedilmiştir. Meydana gelen terör olaylarda bir önceki dönme göre bir miktar düşüş gözlemlenmiştir. Dönem başında terör olaylarından ziyade aşırı yağış ve seller neticesinde meydana gelen olaylar gündemde yer almıştır. Bununla beraber, Irak Güvenlik güçlerinin kırsal alanlarda ve şehir merkezlerinde DEAŞ terör örgütünün kalan hücrelerine karşı geniş kapsamlı operasyonlarına devam etmiştir. 

  • Nineva vilayetinde, terör eylemlerinde bir düşüş ve güvenlik durumunda olumlu yönde bir gelişme görülmesine rağmen Musul’un güneyinde ve batısında kırsal alanlarda dönem içerisinde DEAŞ terör örgütünün suikastlar ve vur-kaç türü saldırılar düzenlediği görülmüştür.  Terör örgütünün kalan hücrelerinin faaliyetlerinin genellikle Qayyarah ilçesi çevresinde yoğunlaştı ve güvenlik güçlerini hedef alan silahlı saldırıları ve el yapımı patlayıcı (IED) ile saldırlar gerçekleştirdiği gözlemlenmiştir. DEAŞ’ın son zamanlarda aşiret liderlerini ve sivilleri hedef alan saldırılarına örnek kayda değer olay olarak, 4 Aralık’ta Musul’un güneyindeki El Emrini köyünde DEAŞ terör örgütünün bir kaçırma girişimi sırasında çıkan silahlı çatışmada bir aşiret şeyhi hayatını kaybetti. DEAŞ terör örgütü tarafından kaçırılan Musul’un güneyindeki Yahya köyü Muhtarının 05 Aralık’ta terör örgütü tarafından kaçırıldıktan sonra öldürüldüğünü açıkladı. Bununla beraber, Irak Güvenlik güçleri ve Halk Seferberlik güçleri (Haşdi Şabi) özellikle Nineva vilayetinin güney bölgelerinde DEAŞ terör hücrelerini hedef alan hava destekli operasyonlarına devam etmektedir. Musul’da, Irak Güvenlik güçlerinin DEAŞ terör örgütü üyelerine karşı yürüttüğü son operasyonlar ve tutuklamalar nedeniyle güvenlik durumu nispeten istikrarlı bir görüntü verdiği değerlendirilmektedir.  
  • Aralık ayı içinde Nineva vilayetinde kayda değer olaylar olarak, geçtiğimiz dönemde, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Süleymaniye’deki PKK’nın bir üyesi olan Kürdistan Özgür Toplum Partisi’ne (Tevgeri Azadi) ait siyasi merkezi kapatmasının ardından, bu dönemin başında, Sinjar’da, PKK terör örgütüne bağlı silahlı kişilerin KYB’nin merkez binasına girdiği ve binanın üstündeki KYB bayrağını kaldırdıkları rapor edilmiştir. Bununla birlikte, gruplar arasında hiçbir çatışma ya da kayıp bildirilmemiştir. 13 Aralık’ta Türk savaş uçakları, Makmour ve Sinjar bölgelerinde, PKK terör örgütünü hedef alan geniş kapsamlı hava saldırıları düzenledi. 
  • Musul’un güneyinde, 04 Aralık’ta Omrin köyünde DEAŞ terör örgütünün gerçekleştirdiği silahlı saldırıda bir aşiret reisinin hayatını kaybetti. 05 Aralık’ta Güvenlik güçleri daha önce DEAŞ terör örgütü tarafından kaçırılan Musul’un güneyindeki Yahya köyü Muhtarının DEAŞ terör örgütü tarafından kaçırıldıktan sonra öldürüldüğünü açıkladı. Musul’un batısında El-Obur köyünde, 18 Aralık’ta DEAŞ’lı teröristlerin başlattığı saldırıda 3 sivil hayatını kaybetti. Dönem içinde DEAŞ terör örgütünün gerçekleştirdiği en kanlı saldırı olarak, 25 Aralık’ta Musul’un batısında Tel Afar ilçesindeki Ras Al-Jadah Pazar yerinde meydana gelen bombalı araç saldırısında 3 kişi hayatını kaybetti, 12 kişi yaralandı. 28 Aralık’ta Musul’un güneybatısında el yapımı bombalı (IED) saldırısında en az 2 polisi memuru hayatını kaybetti, 5 polis yaralandı.
  • Irak güvenlik güçlerinin Nineva vilayetinde devam eden operasyonları kapsamında, 16 Aralık’ta Nineva Operasyon Komutanlığı Atshana Dağları’nda bir güvenlik operasyonu sırasında tespit ettiği DEAŞ hedeflerine hava saldırısı düzenlendiğini, saldırıda 4 teröristin öldürüldüğü ve terör örgütünce kullanılan tünellerin imha edildiği açıklandı. 17 Aralık günü Irak Güvenlik güçleri Musul’un güneybatısında, El Cezire bölgesinde çıkan silahlı çatışma sırasında 2 DEAŞ’lı teröristin ölü ele geçirildiğini belirtti. 
  • Kerkük vilayetinde önemli bir terör olayı kaydedilmemiş olup,  buna rağmen kuzey bölgesi içinde terör olaylarının en sık görüldüğü vilayetlerden biri olmaya devam etmiştir. Güvenlik güçlerini ve sivilleri hedef alan düşük seviyeli terör saldırıları özellikle Kerkük’ün güneydoğusundaki Havja’nın (Hawijah) güney bölgelerinde görülmüştür. DEAŞ terör örgütünün saldırıları özellikle Irak güvenlik güçleri kontrol noktalarını hedef alan vur-kaç şeklinde olurken, düşük derecede El Yapımı Patlayıcılar (IED), havan ve silahlı saldırıları da görülmeye devam etmiştir. Bu arada, Irak Federal Polisi ve diğer güvenlik güçleri tarafından Hawja civarında gerçekleştirilen ve devam eden güvenlik operasyonlarında birçok terör örgütü militanının tutuklandığı ve büyük miktarda malzemenin ve ekipmanın ele geçirildiği bildirilmiştir. Irak Güvenlik güçlerinin devam eden operasyonları  nedeniyle Hawija bölgesinde meydana gelen terör saldırılarında nispeten bir düşüş görülmüştür. Ayrıca, Kerkük’ün güneyinde Ryadh kasabasında Rabza ve Mayasa köylerinde Irak güvenlik güçleri ile ABD askerlerinin 12 Aralık’ta ortak gerçekleştirildiği bir operasyonda DEAŞ üyesi en az 5 terörist ölü yada yaralı olarak etkisiz hale getirildiği açıklandı. 
  • Buna ek olarak, Kerkük’ün güneybatı ilçelerinde özellikle güney bölgelerinde DEAŞ terör örgütünün saldırıları görülmekle beraber, dönem içinde özellikle Kerkük ilinin dağlık bölgelerinde etkiliğini sürdürmeye çalışan DEAŞ hücrelerinin, kamuya ait altyapı tesislerini ve yerel yöneticileri, özellikle “muhtarları”  hedef alan saldırıları görülmektedir.  Dönem içinde DEAŞ saldırılarında nispeten bir azalma görülmesi ile beraber kayda değer terör olayları olarak; 03 Aralık’ta Kerkük’ün güneyindeki Rashad ilçesi yakınlarındaki Nasr köyünde DEAŞ terör örgütünün gerçekleştirdiği silahlı saldırıda en az 1 sivilin hayatını kaybetti, 2 kişi de yaralandı.   DEAŞ terör örgütünün 25 Aralık’ta Kerkük’ün güney-batısında bulunan Rashad bölgesinde bir köye saldırı düzenlediği ve 14 sivili kaçırdığı aynı zamanda  bir başka DEAŞ grubunun Kerkük’ün güneyinde  Daquq kasabası yakınlarındaki bir köye düzenlediği saldırıda 6 sivili kaçırdığı bildirildi. 28 Aralık’ta Kerkük’ün batısında, Riyad Bölgesi’ndeki El-Makam köyünden bir sivilin DEAŞ terör örgütü tarafından kaçırıldı ve olayın ardından Irak güvenlik güçleri, aynı bölgede bir operasyon başlattı.
  • Kerkük vilayetinin güneydoğu bölgelerinde Kürtler ve Araplar arasında gerginlik gözlenmekle beraber, 05 Aralık’ta Kerkük şehrinde, 200’den fazla çiftçi, Arap ailelerini şehrin kuzeybatısındaki bir bölgeye yerleştirme planını protesto etmek için Kerkük Hükümet binasının önünde bir gösteri düzenledi.
  • Salah al-Din vilayetinde geçtiğimiz dönemlere göre terör saldırılarında nispeten düşüş görülmüş ve önemli bir güvenlik olayı görülmemiştir. DEAŞ terör örgütünün faaliyetlerinin çoğunlukla vilayetin kuzey bölgesinde bulunan Beiji, Tikrit, El-Sharqat (Şirkat) civarında yada Diyala ili sınırında Hamrin Dağlık bölgesinde meydana gelmiştir.  DEAŞ terör örgütünün bölgede sivilleri ve Irak güvenlik güçlerini hedef alan düşük düzeyli el yapımı bombalı (IED) ve silahlı saldırıları gözlemlenmiştir. Ayrıca, Salah il-din Operasyon Komutanlığı’na bağlı Askeri İstihbarat birimleri, Baiji’nin Mazraa bölgesinde  düzenlediği operasyonda terör örgütüne ait  5 patlayıcı ve 4 RPG7 roketi ve Strella füzesi ele geçirildiği rapor edildi.  06 Aralık’ta yerel unsurlardan oluşan Haşdi Şabi güçlerinin düzenlediği önleyici güvenlik operasyonunda, bir intihar bombacısının öldüğünü ve diğer iki kişinin de yaralandığını açıkladı. Irak Güvenlik Güçleri, Baiji ilçesi yakınlarında, 11 Aralık’ta bir yerel pazar alanı yakınında şüpheli bir bombalı araç da dahil olmak üzere, ayrı operasyonlarda birden fazla el yapımı bombayı ( IED)  bulup temizlediği rapor edilmiştir. 
  • Salah al-Din vilayetinde dönem içinde kaydedilen en önemli saldırı, 17 Aralık’ta, DEAŞ terör örgütü hafif silahlar, roket ve el bombaları ile ham petrol boru hattını sabote etmek için Alas petrol sahası üzerine bir noktaya saldırı gerçekleştirmiş. Saldırı güvenlik güçlerince püskürtüldüğü ancak  boru hattında küçük çaplı bir yangına neden olduğu bildirildi.


  • Diyala vilayetinde, dönem içinde düşük ölçekli DEAŞ terör eylemlerinin yanı sıra mezhep gerginliklerinin ve yerel uyuşmazlıkların neden olduğu olaylarda rapor edilmiştir.  Güvenlik durumu bir önceki döneme göre nispeten daha sakin olduğu gözlemlenirken dönem içinde özellikle Diyala’nın kuzey bölgelerinde düşük ölçekli terör saldırıları ve güvenlik güçlerinin operasyonları gözlemlenmiştir.
  • DEAŞ terör örgütünün yerel hücrelerinin eylemlerinin çoğunlukla Jalawla, Khanaqin  Diyala Nehiri Vadisi boyunca ve Hamrin Dağı bölgelerinde daha yüksek olduğu değerlendirilmektedir. Hava destekli Irak Güvenlik güçleri ve Halk Seferberlik gücü (Haşdi Şabi)  Diyala-Salah al-Din sınırında Hamrin dağı, Khanaqin, Jalawla, Abu Saida and Muqdadiyah bölgelerinde DEAŞ terör örgütünün hücrelerine karşı operasyonlara devam etmiştir.  Bu kapsamda, dönem başı 05 Aralık’ta Irak Güvenlik Güçleri, bölgede artan DEAŞ faaliyetlerine karşı Hamrin Gölü çevresinde bir güvenlik operasyonu gerçekleştirdi. Hamrin gölünün batısında bulunan Hamrin dağları bölgesinde, şüpheli DEAŞ kampları  ve toplanma noktalarına hava ve topçu saldırıları düzenlendi. 18 Aralık’ta Diyala ‘da hava kuvvetleri destekli Irak güvenlik güçleri, Diyala ve Salah il-din illeri arasındaki sınır bölgesinde yedi köyde DEAŞ terör hücrelerine karşı geniş çaplı bir askeri operasyon düzenledi. 
  • Dönem içinde Diyala bölgesinde kayda değer olaylar olarak, 10 Aralık’ta Diyala’nın kuzeydoğusunda  Khanaqin’in Saadiya  bölgesine yakın, Muhammed Haider köyünde Deaş terör örgütü, Khanaqin ve çevresindeki yerel kişilerden oluşan Haşdi Şabi’i güçlerine karşı silahlı saldırı gerçekleştirdi, saldırıda birkaç kişinin yaralandı. Aynı gün, Irak Güvenlik güçleri, Baquba’nın kuzeydoğusundaki Hamrin Gölü yakınlarında bölgeye sızmaya çalışan DEAŞ militanlarından 2’sini ölü ve 3’ünü yaralı ele geçirildiği açıklandı. 11 Aralık’ta yine Khanaqin bölgesinde Mübarek köyü yakınlarında, DEAŞ terör örgütünün Irak Federal Polis gücünün bir birimini hedef alan saldırısında 1 Polis memuru hayatını kaybetti, 5 polisin yaralandı. Diyala’nın kuzeyinde Khanaqin bölgesi Youssef Bek köyünde  12 Aralık’ta düzenlenen bombalı saldırıda 2 polis hayatını kaybetti, 4 sivil yaralandı. Diyala Konseyi güvenlik komitesinin güvenlik bölümü çalışanı, Baquba’nın kuzeyindeki Khalis yakınlarında 20 Aralık’ta kimliği belirsiz kişiler tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti.  Dönem içinde meydana gelen suikastlar nedeniyle Muqdadiya  yerel meclis binası dışında toplanan bir gruplar, saldırılardan Halk Seferberlik Güçlerinin (Haşdi Şabi) sorumlu olduğunu iddia ederek gösteriler düzenlemiştir..
  • Buna ek olarak, 22 Aralık’ta Diyala’nın Khanaqin vilayeti  Bawa Mahmoud bölgesinde Irak federal polis ve ordusunun ortak bir kontrol noktasına DEAŞ terör örgütünün silahlı saldırısı sonucunda 1 Polis hayatını kaybetti. Kontrol noktasına gönderilen takviye birlikleri hedef alan yol kenarına döşenmiş bir bombanın patlaması nedeniyle en az 6 güvenlik görevlisi yaralandı.  29 Aralık’ta Khanaqin ve Jalawla’yı birbirine bağlayan Hawlan kontrol noktasına DEAŞ terör örgütünün düzenlediği saldırıda 2 polis memurunun hayatını kaybettiği,  diğer polislerin kaçırıldığı rapor edildi. 

Kuzey bölgesinde özellikle Nineva’nın güneyi, Salaha-din, Diyala ve Kerkük gibi vilayetlerde DEAŞ terör örgütünün hücrelerinin gelecek dönemde de özellikle kırsal alanlarda benzer saldırılara devam etmesi beklenmektedir. Diyala’nın  Khanaqin ve Jalawla gibi kuzey bölgelerindeki günlük olarak Etnik-mezhep gerilimleri ve DEAŞ saldırılarında görülen artışın bölgede Etnik-mezhepsel tahrikler yaratmak için olduğu  değerlendirilmektedir. 

Aynı zamanda DEAŞ terör örgütünün özellikle Kerkük’ün Havja (Hawijah)  bölgesinde yerel yöneticilere, elektrik hatları ve su arıtma tesislerini hedef alan saldırılarına benzer saldırılarını diğer bölgelerde de gerçekleştirebileceği bu saldırılar ile halkı kamu hizmetlerinden mahrum etmek ve hükümete karşı eylemlere zorlamaya çalışacağı değerlendirilmektedir. Bununla beraber, terör örgütünün bu tür ve vur-kaç tipi saldırılar ile DEAŞ’ın bölgede varlığını sürdürdüğünü gösterme ve Irak Merkezi hükümetinin siviller için güvenliği sağlama kabiliyetini zayıflatma çabası olarak değerlendirilmektedir. 

Batı Bölgesi (Al-Anbar)


Aralık ayı içerisinde, Anbar vilayetinin genel güvenlik durumunda önemli değişiklikler görülmemiş olmasıyla birlikte Anbar’ın batı ve kuzey batı bölgelerinde DEAŞ terör örgütünün düşük seviyeli terör eylemleri görülmüştür. Irak Güvenlik güçlerinin kırsal alanlarda ve şehir merkezlerinde DEAŞ terör örgütünün kalan hücrelerine karşı operasyonlara devam ettiği görülmüştür. Anbar bölgesinde büyük çaplı terör olayları gözlenmemiş olmasına rağmen Ramadi, Falluce ve Al-Qaim bölgelerinde Irak Güvenlik güçlerini hedef alan bir dizi el yapımı bombalı (IED) ve silahlı saldırılar rapor edilmiştir. 

  • Anbar’ın batısında Al-Qaim bölgesinde 05 Aralık’ta, DEAŞ terör örgütünün Irak-Suriye sınırında kontrolü ele geçirme girişimi sırasında,  kötü hava şartları ve zayıf görüş mesafesinden faydalanarak birkaç koordineli saldırı düzenlediği, Irak Güvenlik güçlerinin saldırıları püskürttüğü bildirilmiştir. Irak savaş uçakları ülkenin batısındaki Anbar eyaletinde, Ramadi’nin batısındaki El-Kasrat  bölgesinde 08 Aralık’ta DEAŞ terör örgütünü hedef alan bir hava saldırısı gerçekleştirdi. Hava saldırısında 3 teröristin öldürüldüğü ve motosikletlerinin imha edildi. 15 Aralık’ta Ramadi’nin 130 km batısında ana yolu korumakla görevli Polis devriyesini hedef alan, yol kenarına döşenmiş el yapımı bombanın (IED), patlaması neticesinde 1 Polis hayatını kaybetti, 2 polis yaralandı.  
  • Geçtiğimiz dönemde Suriye’deki DEAŞ militanlarının Irak sınırına doğru ilerlemesinden sonra Anbar vilayetinde Irak güvenlik güçleri sınırı güçlendirmek için yaklaşık 20 bin Haşdi Şabi (Halk Seferberlik Gücü) üyesini sınır bölgesine konuşlandırmıştı. Aralık ayında ABD’nin Suriye’den çekileceğini açıklamasından sonra Irak sınırda meydana gelebilecek DEAŞ tehdidine karşı 25 Aralık’ta Suriye sınırına ek askeri birlikler sevk edildiği bildirildi. 
  • Felluce’nin doğusunda Mowadafin kontrol noktasında, Irak güvenlik güçleri, 06 Aralık’ta bombalı bir araç ile intihar saldırganını ele geçirdikten sonra, Felluce’de başka bir bombalı araç olasılığına karşı ve devam eden aramlar nedeniyle Felluce’de  geçici soka çıkma yasağı uyguladı. 30 Aralık’ta Irak güvenlik güçleri Felluce’de düzenledikleri bir operasyonda Felluce ve Kerkük’teki güvenlik güçlerine yönelik terörist saldırılarda yer alan 2 DEAŞ’lı teröristin yakalandığı açıklandı.
  • Anbar vilayeti Haditha’nın merkezindeki El Sabhani bölgesinde 25 Aralık’ta aşiretler arası anlaşmazsızlıktan kaynaklanan silahlı çatışmada 2 sivil hayatını kaybetti, 1 kişi yaralandı.
  • Ayrıca, dönem içinde Anbar eyalet Konseyinin bir üyesine dayandırılan basın haberlerine göre,  ABD ordusu, Anbar’ın batısında Irak- Suriye sınırında El-Qa’im kasabası yakınlarındaki Ramanah bölgesinden 30 km uzaklıktaki Fırat Nehri’nin kuzey kıyısında yeni bir askeri üs kurduğu iddia edilmiştir. Aynı zamanda 19 Aralık’ta yerel basında çıkan haberlere göre, ABD kuvvetleri, Anbar’ ın batısında Al-Qaim yakınında El-Malim bölgesinde Suriye sınırına yakın bir bölgede yeni bir askeri üs kurdu. Kurulan bu üssün Al-Qaim bölgesinde ABD kuvvetlerinin kurduğu ikinci üs olduğu belirtildi. 
  • Suudi Arabistan ve Irak 20 Aralık’ta yaptığı bir duyuruda, Iraklı hacılar için Suudi Arabistan ile Irak sınırı olan, 27 yıldır kapanlı durumda bulunan, Anbar vilayetinin batısında Arar sınır kapısını açılacağını açıkladı. Irak hükümeti Arar sınır kapısına giden yolun güvenliği için ek birlikleri bölgeye sevk ettiğini ve sınır kapısının açılmasının ikili ilişkileri güçlendirmek için “önemli bir hamle” olarak nitelendirdi. 

Anbar vilayetinin sınır bölgesinde, çöl ve kırsal alanlarında DEAŞ terör örgütünün hücrelerinin gelecek dönemde de benzer saldırılara devam etmesi beklenmektedir. Terör örgütünün bu saldırılar ile bölgede varlığını sürdürdüğünü gösterme çabası içinde olacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca birçok yerel güvenlik kaynağı, Felluce’de meydana gelen olayların büyük bir bölümünün terör ile bağlantılı olmadığı, genellikle yerel aşiret anlaşmazlıkları nedeniyle ortaya çıkan olaylar olarak tahmin etmektedir. İran ve Amerika arasında devam eden gerginliğin bölgede DEAŞ ile mücadele kapsamında görev yapan ABD askerleri ile İran destekli Haşdi Şabi güçleri arasında gerilime neden olduğu ve bu gerilimin önümüzdeki dönemlerde de devam edeceği tahmin edilmektedir. 

Güney Bölgesi (Basra, Babil, Kerbela, Nejef, Wasit, Maysan, Muthanna, Diwaniye, DhiQar)


Irak’ın güneyinde özellikle Basra bölgesinde güvenlik durumunun kayda değer bir değişiklik olmamış, istikrarlı bir düzeyde ve sakin olduğu görülmüştür.  Ancak dönem içinde, Basra ve güney bölgelerinde yetersiz kamu hizmetleri ve yolsuzlukları protesto eden gösterilerin yeniden başladığı gözlemlenmiştir.  Göstericiler iş fırsatları, kamu hizmetleri, yerel hükümeti görevden alınmasını ve protestoculara yönelik “baskıcı” uygulamaların durdurulması çağrısında bulunarak, talepleri yerine getirilmedikçe ve yerel hükümet görevden alınmadıkça gösterilerin devam edeceğini açıkladılar. Basra’da dönem içinde gerçekleşen gösteriler genellikle küçük ölçekli olup, yol kapama ve lastik yakma olayları dışında kayda değer büyük olaylar yaşanmamıştır. 

Ayrıca, dönem içinde başta Nejef, Basra ve Dhi Qar vilayetlerinde olmak üzere güney bölgelerinde aşiretler arası anlaşmazlık ya da kişisel uyuşmazlıklardan kaynaklandığı tahmin edilen küçük çaplı silahlı çatışmaların meydana geldiği bildirilmiş. 

  • Bu dönemin başlarında, Basra’da protestoların yeniden ivme kazandığı görülmüş olup, bu kapsamda 02 Aralık’ta Basra’nın kuzeyinde West Qurnah 2 (Batı Qurna 2) petrol sahasının dışında toplanan göstericiler, petrol sahasını çevreleyen beton duvarların (T Wall)  bir kısmını yıkarak, güvenlik güçleri ile çatıştılar. Petrol sahası bölgesine göstericileri dağıtmak için ek Güvenlik güçleri sevk edildiği görülmüştür. 03 Aralık akşamı, protestocuların Basra International Hotel’in avlusu ve çıkışını geçici olarak kapatarak protesto gösterileri düzenledi. 05 Aralık’ta Basra’daki göstericiler, Fransız protestocular tarafından giyilen benzer sarı yelekler giyerek Irak’taki yetersiz kamu hizmetleriyle ilgili protestolarından birini daha gerçekleştirdiler. Göstericilerin Basra il meclisi binasının dışında slogan atarak lastik yaktıkları, kayda değer büyük bir olayın yaşanmadığı rapor edilmiştir.  08 Aralık’ta Basra Göstericiler Koordinasyon Komitesi tarafından kamu hizmetleri ve iş fırsatları çağrısının yapıldığı büyük gösteriler düzenlendi.  14 Aralık’ta Basra’da yerel yönetim binası önünde toplanan göstericiler, hizmetlerin iyileştirilmesine yönelik taleplerinin yerine getiremediğini ve bir parti ile bağı olan yeni bir valiyi seçmeyi protesto etmek için ana yolu keserek gösteriler düzenlediler. 
  • Bunlara ek olarak, Basra eyaletinde halk, 21 Aralık Cuma günü hükümete yönelik kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve yolsuzlukların önlenmesi çağrısı ile gösteriler düzenledi. Irak güvenlik güçleri, yerel hükümet binasına saldırmaya çalışan göstericileri dağıtmak için protestoculara göz yaşartıcı gaz kullanması yanında, kalabalığa ateş ettiği ve bir sivilin yaralandığı bildirildi. 
  • Ayrıca, Basra’nın Rumaila bölgesinde El Zubair mahallesinde 01 Aralık’ta eski bir mayının patlaması sonucunda Basra petrol şirketinde çalışan 3 kişi yaralandı. 16 Aralık’ta yine Basra ‘nın Rumaila ilçesinde bir petrol şirketine yakın bir yerde meydana gelen bir patlamada 2 çocuğun hayatını kaybetti, 1 çocuk yaralandı.
  • 06 Aralık’ta basında çıkan haberlere göre,  Irak’ın güneyindeki Basra eyaletinde bölgesel istikrarı tehdit eden protestolar arttıkça, bölgede özerklik talepleri gündeme gelmesi ile beraber Basra vilayetinden bir heyet, deneyimlerini öğrenmek ve petrol zengini olan Basra eyaletinde uygulanabilirliğini için, Bağdat merkezi yönetimiyle koordineli olarak IKBY’ni ziyaret edecekleri iddia edilmiştir. Dönem içinde böyle bir ziyaretin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair bir bilgi teyidi olmamıştır.
  • Irak’ın güneyinde Missan eyaletindeki Halfaya petrol sahasının girişinde 07 Aralık’ta el yapımı bir bomba (IED) bulduğu, patlayıcının etkisiz hale getirildiği, olaydan dolayı petrol sahasında çalışmalarda bir kesintisi yaşanmadığı bildirildi.
  • Diwaniyah vilayetinde,  15 Aralık’ta eski bir terörle mücadele subayının arabasına yerleştirilen yapışan bombanın patlaması ile yaralandığı, olayın terör ile bağlantısı olmadığı açıklandı. Ayrıca, Diwaniyah vilayetinde 16 Aralık’ta aşiretler arasında meydana gelen bir anlaşmazlık nedeniyle çıkan çatışmada 1 sivil hayatını kaybetti.  
  • Hilla’nın kuzey batısında eyaletinde, Jurf al-Sakhar bölgesindeki 05 Aralık’ta Haşdi Şabi (Halk Seferberlik Gücü) kontrol noktalarından birini hedef alan düşük seviyeli IED (el yapımı bomba) saldırısında 4 Haşdi Şabi üyesi yaralandı. 28 Aralık’ta yine aynı bölgede (Jurf Al Sakhar) Halk Seferberlik Gücü (Haşdi Şabi) elemanlarını hedef alan el yapımı bombalı (IED) saldırısında 2 Haşdi Şabi üyesi yaralandı.  

Basra’daki güvenlik durumu sakin ve istikrarlı düzeye dönmesiyle beraber, Bölgede devam eden siyasi gelişmeler ve kamu hizmetlerindeki yetersizlikler küçük çaplı gösterilerin yeniden başlamasına neden olduğu gözlemlenmiş olup, ülke genelindeki siyasi gerilimlerin ve yetersiz kamu hizmetlerinin sürmesi durumunda gösterilerin şiddete dönüşme riski olduğu değerlendirilmektedir. Aynı zamanda, Basra eyaletindeki aşiret liderlerinin bölgede bir devam eden siyasi gerginlikler ile beraber bağımsızlık referandumuna gitme seçeneğini hayata geçirme durumunda bölgenin istikrarına zarar verebileceği tahmin edilmektedir.

Bununla beraber, kişisel uyuşmazlıklar nedeniyle yaşanan ve aşiretler arası gerginliklerden kaynaklanan düşük düzeydeki olayların Basra ve güney bölgelerinde görülmeye devam etmesi muhtemeldir. Aynı zamanda geçtiğimiz dönemde Basra’da artan İran-Amerikan gerginliğinin devam etmesi durumunda bölge güvenliği için risk olmaya devam edeceği değerlendirilmektedir. 

Bağdat

Bağdat merkezde, meydana gelen terör olaylarında kayda değer bir azalma gözlenmekte olup güvenlik durumunda olumlu yönde bir iyileşme göze çarpmaktadır.  Bağdat’ta, dönem boyunca, düşük düzeyde şiddet ya da terör olayları görülürken büyük çaplı bir olay yaşanmamıştır. Başkent Bağdat nispeten olaysız bir dönemi geçirmiştir. Rapor edilen olayların büyük çoğunluğu Bağdat’ın kuzey ve doğu bölgelerinde bulunan Adhamiyah, Sadr City ve New Baghdad bölgelerinde meydana geldiği görülürken Bağdat merkezde ve diğer bölgelerde nispeten daha sakin bir dönem gözlemlenmiştir. Ayrıca, bu dönem içinde Sadr City bölgesinde terör ile bağlantılı olmadığı değerlendirilen silahlı saldırı olaylarında bir düşüş gözlemlenmiştir. 


Meydana gelen olaylar düşük seviyeli el yapımı bombalı (IED) ve silahlı saldırı şekilde olup, olayların terör faaliyetinden ziyade yerel anlaşmazsızlıklar ve çatışmalara bağlı olarak gerçekleştirilmiş olabileceği değerlendirilmektedir. 

  • Bu dönem içinde kayda değer olay olarak,  Bağdat’ın  kuzeyinde Shuala  bölgesinde,  Şii lider Mukteda El-Sadr ile yakın ilişkisi olduğu belirtilen Saraya Salam’ın(Barış Tugayı)  bir komutanı 07 Aralık günü kimliği belirsiz silahlı bir grubun saldırısına uğrayarak hayatını kaybetti.  Ayrıca, 07 Aralık’ta Başkent Bağdat’ta Tahrir meydanında toplanan birçok kişi ve aynı zamanda sivil toplum örgütü, Basra eyaletinde devam eden protestoları desteklemek için bir gösteri düzenledi.
  • Aynı zamanda, 14 Aralık’ta Bağdat’ın Tahrir Meydanında toplanan Muqtada Al-Sadr’ın destekçileri, Başbakan Abdul Mehdi’yi teknokratlardan oluşan bir hükümet bir an önce kurmaya ve reformlar gerçekleştirmesi çağırısında bulunarak gösteriler düzenledi. Ayrıca dönem içinde Tahrir Meydanı ve Yeşil bölge (Green Zone) dışında küçük çaplı barışçıl gösteriler de görülmüştür. 
  • Irak hükümeti, 2003 yılında ABD işgalinden bu yana yaklaşık 15 yıldır kapatılan ve beton duvarlar bloklar ile çevrili Bağdat’ın en korunaklı yeri olan Yeşil Bölgenin (Green Zone) bir kısmını, 10 Aralık DEAŞ’a karşı kazanılan zaferin birinci yıl dönümünde, yeniden kullanıma açtı. Bir kısmı kamuya açılan Yeşil bölge (Green Zone) başlangıçta sadece günde 5 saat kamu trafiğine açık olacağı açıklandı ancak dönem sonunda Yeşil bölge 17:00 pm den 05:00 am ‘e yaklaşık 12 saat kamu trafiğine kısmen açılmıştır.
  • Irak Güvenlik Güçlerinin 11 Aralık’ta, Bağdat merkezinde DEAŞ terör örgütünün gizli hücrelerine karşı düzenlenen operasyonlarda, Al-Dora ve Mansur bölgelerinde 3 teröristin yakalandı.  15 Aralık’ta Bağdat’ın kuzeyinde Tarmiyah bölgesinde, Irak güvenlik güçleri düzenledikleri operasyonda  terör örgütünün lider kadrosundan bir teröristin öldürüldüğünü bildirildi.
  • ABD Başkanı’nın Ambar’da bulunan ABD askeri üssüne sürpriz ziyaretinin ardından 27 Aralık’ta   Yeşil Bölge (IZ-Uluslararası Bölge) ’de bulunan ABD Büyükelçiliğini hedef alan roket saldırı düzenlendi. Saldırıda dört roketin atıldığı ve herhangi bir zayiat veya hasara yol açmadığı bildirildi.  
  • Dönem içinde Bağdat Operasyon Komutanlığı, başkentin askerden arındırılması ve trafiğin rahatlatılması planı kapsamında, Bağdat’ta 100’den fazla kontrol noktasının kaldırıldı.
  • 31 Aralık gecesi Yeni yıl kutlamaları kapsamında Irak güvenlik güçlerinin sıkı güvenlik önlemleri nedeniyle kutlamalar süresince kayda değer bir olay rapor edilmemiş Yeni Yıl etkinlikleri güvenli bir ortamda gerçekleştirilmiştir.
  • Aralık ayında, Bağdat’ın dış bölgelerinde önemli derecede bir terör olayı rapor edilmemiş olup nispeten sakin bir dönem gözlemlenmiştir. Kayda değer terör olayı rapor edilmemiştir. Bölgede meydana gelen bazı düşük seviyeli olayların, yerel allaşmazlılardan kaynaklanan olaylar olduğu tahmin edilmektedir.  

ABD işgalinden bu yana yaklaşık 15 yıldır sivil halka kapalı olan ve beton bloklar ile çevrili Bağdat’ın en korunaklı yeri olan Yeşil Bölgenin (Green Zone) bir kısmının tekrar açılması, çeşitli bölgelerinde uzun yıllardır kapalı olan diğer yollarında trafiğe açılması ve başkentin merkezinde 100’den fazla kontrol noktasının kaldırılması, Bağdat’tın güvenlik durumundaki olumlu gelişmenin bir göstergesi olduğu değerlendirilmektedir.

Ancak, Bağdat’ta görülen güvenlik durumundaki iyileşmeye rağmen, siyasi gerginlikler ve etnik yapısı nedeniyle kırılgan bir güvenlik yapısına sahip olmasından dolayı şehir merkezinde ve kenar mahallelerinde terör örgütlerinin bombalı saldırı ya da benzeri terör olayları düzenleyebileceği tahmin edilmektedir. Buna ek olarak, Bağdat’ın dış bölgelerinde Taji, Abu Garib, Arab Jibour ve Mada’in bölgelerinde düşük düzeyli el yapımı bombalı (IED) ve silahlı saldırılarılar rapor edilmiş olup, bu saldırıların düşük seviyeli terör saldırıları yada terör ile bağlantılı olmayan muhtemelen yerel grupların iç çatışması yada anlaşmazlıkları neticesinde meydana gelmiş olabileceği değerlendirilmektedir. 

SONUÇ ve DEĞERLENDİRME

Ülke genelinde geçmiş yıllara göre terör eylemlerinde büyük ölçüde bir azalma görülmesine rağmen Musul’un içinde bulunduğu, Nineva, Anbar, Salaha il-din, Diyala ve Kerkük gibi vilayetlerde düşük seviyelide olsa terör olayları görülmeye devam etmiştir. Anbar vilayetinin batısında ve Kuzey bölgesinde özellikle Nineva’nın güneyi, Salaha-din ve Kerkük gibi karışık etnik ve mezhebin olduğu vilayetlerde DEAŞ terör örgütünün hücrelerinin gelecek dönemde de benzer saldırılara devam etmesi beklenmektedir. Saldırıların, özellikle Şii güvenlik güçleri tarafından kontrol edilen Sünni bölgelerde güvenlik kontrol noktaları ve karakolları aynı zamanda sivilleri hedef alabileceği tahmin edilmektedir. 

Aynı zamanda, DEAŞ terör örgütünün özellikle Kerkük’ün Havja (Hawijah)  bölgesinde yerel yöneticileri ve kamu tesislerini hedef alan saldırılar ile halkı kamu hizmetlerinden mahrum etmek ve hükümete karşı eylemlere zorlamak için gerçekleştirdiği değerlendirilmektedir. Irak Güvenlik güçlerinin DEAŞ’ın kalan hücre yapılanmasını temizlemeye yönelik çabalarına rağmen, terör örgütünün Suriye sınırına yakın alanlarda, Hamrin Dağı bölgesinde ve Anbar vilayetinin çöl olan kırsal bölgelerinde faaliyetler göstermeye devam edebilir. Bununla beraber, Irak Güvenlik Güçlerinin bu bölgelerde DEAŞ terör örgütünün hücrelerine karşı hava destekli operasyonlar icra etmeye devam edeceği görülmektedir. 

Irak’ın Kuzeyinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin PKK terör örgütünü hedef alan operasyonları nedeniyle, Türkiye karşıtı gösterilerin ve propagandaların yapılacağı bu kapsamda operasyon bölgelerinde pek çok köyün boşaltıldığına ve Türkiye’nin sivil kayıplara neden olduğuna dair terör örgütünün karalama kampanyaları yapabileceği tahmin edilmektedir. Bununla beraber, PKK terör örgütünün Türk vatandaşlarına ve ticari faaliyetlerine karşı terörist eylemlerde bulunabileceği bu nedenle Türk vatandaşlarına karşı bölgede risk oluşturacağı değerlendirilmektedir. 

Irak’ın güney bölgelerinde özellikle Basra vilayetinde durumun daha sakin ve istikrarlı bir düzeye dönmesiyle beraber, meydana gelen küçük çaplı ve barışçıl gösterilerin yeniden şiddete dönüşmeye başlayabileceği değerlendirilmektedir. Özellikle su ve elektrik gibi kamu hizmetlerinin iyileştirilmesini, daha fazla istihdam olanağı ve yolsuzlukların sona ermesini talep eden küçük ölçekli olarak devam edebilecek olan gösterilerin günlük yaşama ve siyasete etkileri nedeniyle Irak’ın gündeminde önemli bir yer tutmaya devam edeceği tahmin edilmektedir.  Ülke genelindeki siyasi gerilimlerin ve yetersiz kamu hizmetlerinin sürmesi durumunda meydana gelebilecek gösterilerin şiddete ve çatışmalara dönüşme riski olduğu düşünülmektedir. Böyle bir çatışma ve istikrarsız durumun radikal terör örgütlerinin yada silahlı grupların yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.

Bağdat merkezde, meydana gelen terör olaylarında kayda değer bir azalma gözlenmekte olup güvenlik durumunda olumlu yönde bir iyileşme göze çarpmaktadır. Son zamanlarda Irak genelinde, özellikle Bağdat’ta görülen güvenlik durumundaki iyileşmeye rağmen, kırılgan bir güvenlik yapısına sahip olan Irak’ta, patlamaların ve terör olaylarının ülkenin herhangi bir yerinde ve her zaman olabileceği değerlendirildiğinden güvenlik tedbirlerinin en üst seviyede alınması ve rutin faaliyetlerden kaçınmak gerekmektedir. 

Bununla beraber, yabancı şirketler ve personeline yönelik tehditlerin ülke genelinde devam etmekte olduğu göz önünde bulundurularak; terör saldırılarının çoğunlukla halkın topluca kullandığı pazar ve alışveriş merkezlerine karşı yapılmaktadır, bundan dolayı bu tür yerlere kısıtlı seyahat edilmelidir. Türbe ve camiler gibi Kutsal yerler potansiyel terör saldırılarına açık tehdit noktaları olarak değerlendirilmesinden dolayı bu noktalara ziyaretler en az seviyede yapılmalıdır. Irak etnik yapı olarak çok karışık bir yapıya sahiptir, yerel personel ile etnik ya da dinsel konularda tartışmaya girilmemeli aynı zamanda Yerel halkın dini, etnik ya da siyasi sembol ve davranışlarına karşı saygı duyulmalı ve olumlu yada olumsuz tepki verilmemelidir. 

Irak’a planlanan seyahatlerden ya da yatırım planlarından önce Irak’taki Türkiye Büyükelçiliğimizin internet sayfasının ziyaret edilmesi, bölge ile ilgili raporların, konsolosluk mesajlarının ve iletişim bilgilerinin gözden geçirmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir. 

BAZI MEDYA HABERLERİ

01 Aralık: Basra’nın Rumaila bölgesinde El Zubair mahallesinde eski bir mayının patlaması sonucunda Basra petrol şirketinde çalışan 3 kişi yaralandı. 

02 Aralık: Basra’nın kuzeyinde West Qurnah 2 (Batı Qurna 2) petrol sahasının dışında toplanan göstericiler, petrol sahasını çevreleyen beton duvarların (T Wall)  bir kısmını yıkarak, güvenlik güçleri ile çatıştılar. Petrol sahası bölgesine göstericileri dağıtmak için ek Güvenlik güçleri sevk edildiği rapor edildi.

03 Aralık: Kerkük’ün güneyindeki Rashad ilçesi yakınlarındaki Nasr köyünde DEAŞ terör örgütünün gerçekleştirdiği silahlı saldırıda en az 1 sivilin hayatını kaybettiği, 2 kişinin de yaralandığı bildirildi.  

04 Aralık: Musul’un güneyinde, Omrin köyünde DEAŞ terör örgütünün gerçekleştirdiği silahlı saldırıda bir aşiret reisinin hayatını kaybettiği bildirildi.  

04 Aralık: Baquba’nın kuzeydoğusunda Hamrin Gölü kıyısında, DEAŞ terör örgütü mensuplarınca düzenlenen silahlı saldırıda 1 sivil hayatını kaybetti, 1 kişi yaralandı.  

05 Aralık: Bağdat Operasyon Komutanlığı, aralarında bir anlaşmazlık olması nedeniyle Karrada bölgesinde bulunan bir Döviz Bürosuna ateş etmeye çalışırken iki araçta seyahat eden yedi şüpheliyi tutukladığını duyurdu.

06 Aralık: Felluce’deki güvenlik güçleri, bombalı bir araç ile intihar saldırganını ele geçirdikten sonra yetkililer Felluce’de başka bir bombalı araç olasılığına karşı ve devam eden aramlar nedeniyle 06 Aralık’ta Felluce’de geçici soka çıkma yasağı uygulandığı rapor edildi. Perşembe günü sokağa çıkma yasağı getirdi.

07 Aralık: Bağdat’ın kuzeyinde Shuala bölgesinde,  Şii lider Mukteda El-Sadr ile yakın ilişkisi olduğu belirtilen Saraya Salam’ın(Barış Tugayı)  bir komutanı kimliği belirsiz silahlı bir grubun saldırısına uğrayarak hayatını kaybettiği rapor edildi.  

10 Aralık: Diyala’nın kuzey doğusunda  Khanaqin’in Saadiya  bölgesine yakın olan Muhammed Haider köyünde Deaş terör örgütü, Khanaqin ve çevresindeki yerel kişilerden oluşan Haşdi Şabi’i güçlerine karşı silahlı saldırı gerçekleştirdiği, saldırıda birkaç kişinin yaralandığı bildirildi. 

11 Aralık: Diyala vilayetinin Khanaqin bölgesinde Mübarek köyü yakınlarında, DEAŞ terör örgütü Irak Federal Polis gücünün bir birimini hedef alan bir saldırı gerçekleştirdiği, saldırıda 1 Polis memuru hayatını kaybetti, 5 polisin yaralandığı açıklandı.   

12 Aralık: Diyala’nın kuzeyinde Khanaqin bölgesi Youssef Bek köyünde  düzenlenen bombalı saldırıda 2 polis hayatını kaybetti, 4 sivil yaralandı. 

13 Aralık: Irak Kürt Bölgesel Yönetiminde bulunan Süleymaniye’nin yakınlarında yer alan, çoğunlukla DEAŞ’a karşı mücadelede yakalana teröristlerin tutulduğu Sosa hapishanesinden, 21 DEAŞ’lı terörist mahkumun kaçtığı, yapılan operasyonlar ile kaçan 21 mahkumdan 15’nin yakalandığı, diğer 6 mahkumun aranmasına devam edildiği açıklandı. 

13 Aralık: DEAŞ’lı teröristlerin Diyala vilayeti kuzeydoğusunda, Khanaqin civarında Darwesh köyü’ne düzenlediği bir saldırıda, köy muhtarının oğlunu kaçırdığı rapor edildi.  

14 Aralık: Irak Güvenlik güçlerinin, Ekim 2017’de tartışmalı bölgelerine askeri harekat düzenlediğinden buyana kapalı olan, Duhok ve Sinjar arasındaki ana yol 14 Aralık’ta yeniden kullanıma açıldı. 

15 Aralık: Bağdat Operasyon Komutanlığı, başkentin askerde arındırılması ve trafiğin rahatlatılması planı kapsamında, Bağdat’ta 100’den fazla kontrol noktasının kaldırıldığını açıkladı. 

16 Aralık: Diwaniyah vilayetinde  bir aşiret arasında meydana gelen anlaşmazlık nedeniyle çıkan çatışmada 1 sivil hayatını kaybetti.  

16 Aralık: Basra ‘nın Rumaila ilçesinde bir petrol şirketine yakın bir yerde meydana gelen bir patlamada 2 çocuğun hayatını kaybettiği, 1 çocuğun yaralandı bildirildi.

17 Aralık: Irak Güvenlik güçleri Musul’un güneybatısında, El Cezire bölgesinde çıkan silahlı çatışma sırasında 2 DEAŞ’lı teröristin ölü ele geçirildiğini belirtti. 

18 Aralık:  Nineva vilayetinde Musul’un batısında El-Obur köyünde, DEAŞ’lı teröristlerin başlattığı saldırıda 3 sivil hayatını kaybetti. 

18 Aralık: Diyala ‘da hava kuvvetleri destekli Irak güvenlik güçleri, Diyala ve Salah il-din illeri arasındaki sınır bölgesinde yedi köyde DEAŞ terör hücrelerine karşı geniş çaplı bir askeri operasyon başlattı. 

19 Aralık: Türk Silahlı Kuvvetleri’nin PKK terör örgütüne karşı operasyonlarını arttırması ile IKBY’nin Duhok vilayeti Dinarta bölgesinde PKK’nın Kadana köyü civarında üsler kurduğunu bu nedenle Türk hava saldırılarına ve topçularının hedefi olabileceğinden köyün tahliye edildiği iddia edildi.   

20 Aralık: Diyala Konseyi güvenlik komitesinin güvenlik bölümü çalışanı, Baquba’nın kuzeyindeki Khalis yakınlarında kimliği belirsiz kişiler tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti.  

21 Aralık: Baquba’nın kuzeyinde  kimliği belirsiz silahlı kişilerin Muqdadiya’yı Baquba’ya bağlayan yol üzerinde bir araca düzenledikleri silahlı saldırıda 1 polis hayatını kaybetti. 

22 Aralık:  Diyala’nın Khanaqin vilayeti  Bawa Mahmoud bölgesinde Irak federal polis ve ordusunun ortak bir kontrol noktasına DEAŞ terör örgütünün silahlı saldırısı sonucunda 1 Polis hayatını kaybetti. Kontrol noktasına gönderilen takviye birlikleri hedef alan yol kenarına döşenmiş bir bombanın patlaması nedeniyle en az 6 güvenlik görevlisi yaralandı. 

23 Aralık: Salah il-din vilayetinde Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi)  Samarra’nın kuzeyinde düzenledikleri bir güvenlik operasyonu sırasında 2 DEAŞ militanını ölü, 3 teröristi yaralı olarak etkisiz hale getirdi. 

25 Aralık: Musul’un batısında Tel Afar ilçesindeki Ras Al-Jadah Pazar yerinde meydana gelen bombalı araç saldırısında 3 kişi hayatını kaybetti, 12 kişi yaralandı. 

26 Aralık: ABD Başkanı Trump’ın Christmas nedeniyle Anbar bölgesinde görev yapan ABD askerlerine gizli bir ziyaret gerçekleştirdi.  Ziyaret Irak’ta siyasi alanda bir eleştiri dalgası yarattı. 

27 Aralık: Musul’un güneyinde, Qayara bölgesinde Houd köyü yakınlarında yerel polis gücü devriyesini hedef alan el yapımı bombalı saldırıda 3 sivil yaralandı.

28 Aralık: Musul’un güneybatısında el yapımı bombalı (IED) saldırısında en az 2 polisi memuru hayatını kaybetti, 5 polis yaralandı.

28 Aralık: Hilla’nın kuzeybatısındaki Jarf Sakhr bölgesinde Halk Seferberlik Gücü (Haşdi Şabi) elemanlarını hedef alan el yapımı bombalı (IED) saldırısında 2 Haşdi Şabi üyesi yaralandı.  

29 Aralık: Diyala vilayetinde, Khanaqin ve Jalawla’yı birbirine bağlayan Hawlan kontrol noktasına DEAŞ terör örgütünün düzenlediği saldırıda 2 polis memurunun hayatını kaybettiği,  diğer polislerin kaçırıldığı rapor edildi. 

29 Aralık: Bağdat’ın kuzeyinde El-Shaab bölgesinde, kimliği belirsiz silahlı kişilerin saldırısında 1 sivil hayatını kaybetti.  

30 Aralık: Irak güvenlik güçleri Felluce’de düzenledikleri bir operasyonda  Felluce ve Kerkük’teki güvenlik güçlerine yönelik terörist saldırılarda yer alan 2 DEAŞ’lı teröristin yakalandığı açıklandı.  

31 Aralık: Bağdat’ın güneydoğusunda El-Nahrawan bölgesinde kimliği belirsiz silahlı kişilerin yüksek gerilim hattına düzenlediği bombalı saldırısı nedeniyle hizmet dışı kalmıştır.

Mehmet NARİN

[Ortadoğu’nun birçok ülkesinde güvenlik ve askeri konular üzerinde çalışan halı hazırda IRAK’ta bulunan Mehmet Narin, Analiz Hattı Stratejik Araştırma Merkez’nin (AHSAM) Güvenlik ve askeri stratejistidir ]



%d bloggers like this: